Dobrodošli u Čajniče
Zbog geografskog položaja, prirodnog i kulturno-istorijskog nasljeđa, Čajniče, smješteno na 816 metara nadmorske visine, mnogi ocjenjuju kao jedno od najbajkovitijih mjesta na Balkanu.
Naselje sa neobičnim imenom za koje se smatra da vodi porijeko od persijske riječi za “hladnu vodu”, a po drugom po obilju ljekovitih trava od kojih se pripremaju čajevi. Nalazi se na tromeđi Republike Srpske/BiH, R.Srbije i Crne Gore na rijeci Janjini, pritoci Drine između planina Cicelj i Kovač.
Čajniče se prvi put pominje 1477. Godine kada je imao značajan položaj na trgovačkom putu između Dubrovnika i Istanbula , 1582. godine pominje se kao samostalni kadiluk. U XVII vijeku čajnički kovači bili su poznati po vještini obrade metala, a u mjestu je postojala i kovačnica novca.
Kultura
Na 15. km od Čajniča 1379. godine podignut je srednjovjekovni grad Samobor (kod Međuriječja), a podigao ga je Sandalj Hranić.
U putopisu poznatog turskog putopisca Evlije Čelebije, koji je u Čajniču bio 1664. Godine navodi da tako čudno mjesto, valovito i brdovito, nije nigdje vidio. Okruženo velikim brdima sa ogromnim drvećem i sa strašnim ponorima, svojim položajem djeluje istovremeno veselo, opasno i strašno, dok su sa druge strane predjeli sa voćnjacima prave rajske bašte.
Dvije crkve i pokretna imovina su proglašeni za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Nacionalni spomenik se sastoji od Crkve Vaznesenja Hristovog, Crkve Uspenja Bogorodičinog, zbirke rukopisnih knjiga – 12 knjiga, zbirke štampanih knjiga – 56 knjiga, zbirke ikona – 25 ikona.
U crkvi u Čajniču čuva se ikona Čajničke Krasnice. Sa njene druge strane je naslikan sv. Jovan Preteča.
Ovo je najveća svetinja Republike Srpske. Veliki broj pravoslavnih vjernika dolazi u Čajniče da se pokloni ovoj čudotvornoj ikoni.
U crkvi se nalazi i ikona Svetog Georgija sa 12 scena koje ilustruju njegovo žitije, rad anonimnog slikara druge polovine 16. vijeka, zatim ikona Svetog Nikole rad Andrije Raičevića iz 17. vijeka i ikona Svete Trojice, rad nepoznatog vojvođanskog slikara, koja je darovana 1848. godine. Najstarija rukopisana knjiga je Čajničko jevanđelje iz 14. vijeka, kao i jevanđelje iz manastira Papraće sa zapisom sveštenika Olivera iz 1513. godine.
Džamija u Međurječju, ili Maldovan-pašina džamija, nalazi se u opšini Čajniče i proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Nacionalni spomenik čini džamija i harem sa nišanima.
Sinan-begova džamija, džamija Sinan-bega Boljanića, nalazi se u Čajniču i proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
Sinan-beg (kasnije Sinan-paša) Boljanić bio je sandžak-beg Bosanskog i Hercegovačkog sandžaka, ali i najveći dobrotvor Čajniča. Podigao je džamiju oko koje se kasnije formirala mahala prozvana po njemu.
U Čajniču se nalazi veliki broj stećaka na lokalitetima u Batovu, Međurječju, Sudićima, na lokalitetu Stijene i mnogim drugima koji se nalaze na listi nacionalnih spomenika kulture.
Priroda
U Čajniču se nalazi prvi Park prirode u Republici Srpskoj- „Cicelj“. koji je proglašen zaštićenim područjem odlukom Vlade Republike Srpske 2018 godine. Ovo zaštićeno područje prostire se na više od 330ha. Posebnu rijetkost čini prašumski rezervat ”Borica” koji je udaljen svega 500m od centra grada.
Avantura
Za sve rekreativce idealno odredište je „Staza života“ koja je rađena po ugledu na holandske trim staze, 50-ih godina prošlog vijeka.
Dužina staze je 3.100 m sa 10 prepona iz atletskih disciplina. Počinje od hotela „Orjent“, koji dominira iznad grada, a prečicom se gotovo za pet minuta može popeti na početak staze, koja ide iznad centra grada. Staza prolazi kroz nedirnut prirodu između stoljetnih omorika i jela. Uz stazu se nalazi i teniski teren.
Gastro
Tradicionalna jela Čajniča kao i u ostalima krajevima naše zemlje nesumnjivo se vežu sa specijalitete kao što su sarma, pite, pura, popara, uljevak, uštipci..ali ono što bi sa posebnom pažnjom izdvojili je tzv jelo keške ili ćeške. Radi se o kuhanoj piletini sa pšenicom, odnosno geršlom. Ovo jelo je slično jelu bunjgur, ali se ovde isključivo pravi sa kuhanim pilećim mesom.
Takođe, uobičajeno srpsko jelo za koje se kaže da je bilo omiljeno i Karađorđu je tzv papula. To kuhani bijeli grah mariniran sa bijelim lukom.
Turistička organizacija Čajniče
Čajnička Krasnica
U crkvi u Čajniču čuva se ikona Čajničke Krasnice. Sa njene druge strane je naslikan sv. Jovan Preteča. Ova ikona uživa zvanje «čudotvorna» i predmet je hodočašća. U crkvi je izložena u staklenom okviru koji sprečava njeno oštećenje. Staklena vitrina sa ikonom je postavljena na tron koji završava drvenim ukrasom nalik kruni ili baldahinu.
Ovo je najveća svetinja Republike Srpske. Veliki broj pravoslavnih vjernika dolazi u Čajniče da se pokloni ovoj čudotvornoj ikoni. Porijeklo same ikone je Jerusalim odakle ju je u naše zemlje donio Sv.kralj Milutin, izgradivši hram u Svetom gradu, kao dobročinitelj je na dar dobio ovu svetinju. Čajnička Krasnica je bila zaštitnica loze Nemanjića i kasnije je prenijeta u banju u blizini Priboja, dolaskom Turaka zapaljen je manastir, a neki seljanin iz Rudog je ikonu spasio od požara i prenio je preko rijeke Lim u staru crkvu u Čajniču. Ikona je narednih 37o g. tu počivala dok nije premještena u novu crkvu gdje se još uvije nalazi. Tokom svih protekli ratova, ikonu su čuvali stanovnici svih vjera u Čajniču. Pravoslavni vjernici vjeruju da je dužnost jednom u životu posjetiti Čajniče i to o Bogorodičinim praznicima. Često se čuje da je Čajniče srpsko pokloništvo ili grad Bogorodice. Crkvena opština raspolaže sa konakom od 6o ležaja kao i muzejom u kojem se čuva i Čajničko jevanđelje, obnovljeni “Protin konak” izgrađen 3o-tih raspolaže sa 83 ležaja.
Park prirode „Cicelj“
karakteriše visoka biljna raznolikost, što pokazuje 513 identifikovanih populacija: 43 su regionalno ili globalno rijetke vrste, šest je endemičnih i jedna subendemična, 27 ih se nalazi na Uredbi o crvenoj listi zaštićenih vrsta Republike Srpske, šest na Međunarodnoj crvenoj listi, a 13 ih je sa Dodatka II Konvencije o međunarodnoj trgovini ugroženim vrstama divlje faune i flore koji podrazumijeva vrste kojima ne prijeti istrebljenje, ali se njihova trgovina mora kontrolisati da bi se izbjeglo eksploatisanje koje bi ugrozilo njihov opstanak.
Geološke vrijednosti u Parku predstavljaju Orlovica i sedrene formacije. Uzvišenje Orlovica je izgrađeno od vulkanskih stijena koje nisu česta pojava u BiH. Sedrišta predstavljaju ekološki posebna i vrijedna, a prostorno veoma ograničena staništa.
Posebna vrijednost je u Orlovačkim stijenama, a izdvajaju se i tri planinska vrela vode: Trojan, Hladna voda i Cicelj. U ovom parku prirode je i 513 posebnih biljnih vrsta, od kojih njih dvadeset zbog svoje rijetkosti se smatra posebnim.
Šume su bogate sa brojnom i kvalitetnom divljači što predstavlja izvanredne uslove za razvoj lovnog turizma. U tu svrhu izgrađen je i Lovački dom na Trojanu koji raspolaže sa 15 ležaja kao i nekoliko lovačkih koliba. U razvoju je i sve popularniji oblik seoskog turizma, u vidu seoskih domaćinstava.
Važno je za spomenuti da u čajničkom kraju postoji šuma bukve, jedinstvene u Evropi oko koje su nastale brojne legende I mitovi. “Vilina čarobna šuma” u blizini čajničkog sela Batotići uskoro bi mogla postati zaštitni znak ovog kraja i pokrenuta je inicijativa zaštite ovog prirodnog fenomena stabala bukve. Po legendi grane ove bukve se ne smiju sjeći pa je tako narod ovog kraja čuva, ne pali i ne sječe.
Specifičnost ove bukve, osim što joj grane rastu prema zemlji i spiralno, i urastaju jedna u drugu.
Njene grane su oborene i djeluje kao da je ukrasna biljka. Nijednu njenu granu ne možete naći da je pola metra prava, grane urastaju jedna u drugu i iz njih tako nastaje treća grana.
