Dobrodošli u Foču
Foča je opština koja u svojoj turističkoj ponudi ističe Nacionalni park „Sutjeska“, kanjon Tare i Pješčane piramide, kao komparativne prednosti u odnosu na druge opštine. Nacionalni park „Sutjeska“ je najveći i najstariji nacionalni park u Bosni i Hercegovini. Kanjon Tare je najdublji kanjon u Evropi (1300 mnv) i drugi po dubini u svijetu. Pješčane piramide u Foči predstavljaju rijedak prirodni fenomen koji se u svijetu nalazi na svega 5 ili 6 lokacija. Interesantne su po tome što u njihovom nastanku čovjek nije imao nikakvog uticaja a one i dalje rastu, usljed djelovanja erozije, kiše, mrazova, Sunca i vjetra.
Kultura
U pisanim dokumentima područje Drine u gornjem toku pominje se prvi put sredinom XII vijeka, u ljetopisu popa Dukljanina, kao „Hotča“ i „Choča“. „Hotča“ je bila važna stanica na karavanskom putu između Istoka i Zapada.
Brojni objekti i spomenici kulture na produčju Foče danas svjedoče o tragovima života iz davnina. U Pećini Ledenjača koja je 2015. godine proglašena spomenikom prirode nalaze se praistorijski crteži iz neolitskog doba. U mjestu Ribovići (Čelebići) nalaze se slike na stijenama. Na lokalitetu sela Suha i Šadići nalaze se grobne gomile-kameni tumulusi.
Za vrijeme Šćepana Kosače, na ovim prostorima su postojala utvrđenja koja su imala višestruku namjenu i funkciju. Ti gradovi-utvrđenja su služili za odmor vlasteli, a u ratna vremena imala su funkciju utvrđenja , osmatračnice i kontrole kretanja karavana i prolaznika. Danas od ovih gradova-utvrđenja ostale su samo ruševine i gomile (Tođevac, Vratar, Kosman, Prilep, Veletin…).
Na području opštine Foča registrovano je preko 650 komada stećaka (sljemenaka, ploča, sarkofaga). Nalaze se na raznim lokalitetima na području Foče (Vrbnica, Čelebići, Ninkovići, Šadići, područje između Kleka i Štirinskog jezera). Nekropola sa stećcima Mramor (Crkvina), u Vrbici, nalazi se na listi 28 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom kulturnom baštinom UNESCO-a.
Značajni kulturno-istorijiski objekti u Foči su: Sat kula, Begova kuća, Spomen kompleks bitke na Sutjesci kao i veliki broj vjerskih objekata. Naravno ka „kuća“ kulture poseban značaj ima Muzej Stare Hercegovine koji je osnovan 1956. godine. U izložbenom prostoru Muzeja mogu se pogledati postavke: -Etnografska postavka -Foča u prošlosti -Fočanski period NOB-a -Postavka dr Risto Jeremić -Spomen soba palim borcima VRS.
Priroda
Zadivljujuća priroda je složenica koja opisuje ovo područje. Bogatstvo Nacionalnog parka Sutjeska sa jednom od najočuvanijih prašuma u Evropi Perućicom, Pješčane piramide, jezera (tzv“.Gorske oči“), rijeke:Tara, Drina, Hričava i Ćehortina, planine:Maglić, Zelenogora, Volujak, Vučevo, Lelija..u kombinaciji sa vidikovcima kao što su: Dragoš Sedlo, Beškita, Prijevor, Borić, Grdačka Stijena, Dub, Zlatni Bor, Dulin Brijeg i Vranovina, daje pejzaže koji po mnogima oduzimaju dah.
Avantura
Adrenalin je ono što ćete sigurno dobiti kada posjetite Foču. Bilo da izaberete rafting, planinarenje, hajking, kanjoning, penjanje ili biciklizam sigurno ćete imati kompletan ugođaj koji spaja očekivani adrenalin sa neponovnjivom prirodom ovog kraja.
Opština Foča poznata je po raftingu niz rijeke Taru i Drinu. Rijeka Tara je jedna od najljepših rijeka u Evropi sa kanjonom dugim 80 km. Kanjon Tare sa dubinom od 1300 metara najdublji je na starom kontinentu, a poslije kanjona Kolorado, drugi je u svijetu. Njena voda izuzetno je čista i predstavlja najveći evropski prirodni rezervat pitke vode, zbog čega je nazivaju „Suza Evrope“. Poslednjih 25 km toka prolazi kroz opštinu Foča.
Za planinare i ljubitelje prirode koji žele upoznati ljepote Zelengore, Maglića, Volujaka, Bioča, Vučeva, Ljubišnje, Perućice i kanjona Tare planinarska društva organizuju prikladne programe. Više info na: https://focaravajuce.org/sr/tours/planinarenje/
Na području opštine Foča, posebno Nacionalnog parka “Sutjeska”, postoji odlični uslovi za hajking. Info na: https://focaravajuce.org/sr/tours/hajking/
Kanjoning je jedan od najmlađih ekstremnih sportova koji privlači sve veći broj avanturista. Kanjon Hrčavke nalazi se na prostoru Nacionalnog parka “Sutjeska”, dug je 13 km, trajanje ture je od 5-6 časova, a težina ture spada u srednje zahtjevnu. Nakon kratkog brifinga sa iskusnim vodičima kreće se u nezaboravnu avanturu koja uključuje: kupanje, skakanje sa stijene, provlačenje kroz uzane prolaze (na nekim mjestima do 1 m širine), ronjenje itd. Kanjon se odlikuje mnogobrojnim kaskadama i vodopadima.
Pored navedenih, veoma su atraktvine i biciklističke rute, posebno u NP Sutjeska, te slobodno penjanje gdje je posebno interesantna prirodna stijena Ozren u kanjonu Bistrice.
Gastro
Bogatstvo i ljepota nedirnute prirode ovog kraja ogleda se i u mirisina i ukusima gastronomske karte. Kao posebni specijaliteti izdvajaju se teletina ispod sača i jagnjetina u mlijeku.
Turistička organizacija Foča
Pješčane Piramide
Na devetom kilometru starog puta Foča – Miljevina – Sarajevo, u mjestu Pirni Do, nalaze se Pješčane piramide i pravo su remek djelo prirode. Ovaj jedinstveni geomorfološki fenomen, nastajao je dugim nizom godina. Erozijom tla i pod uticajem agresivne sprege mrazeva, ljetnih vrućina, kiša i jakih vjetrova, nastale su figure zanimljivih oblika. Svojim oblikom i sastavom podsjećaju na piramide u Koloradu (SAD), u Dolomitima (Italija) oblasti Valcea u Rumuniji ili na piramide u Đavoljoj varosi (Srbija).
Pješčane piramide se prvi put pominju u Austrougarskom periodu. Proces erozije traje i danas, tako da one ne nestaju, već rastu. Dostižu visinu do 20 metara.
Izbrazdani pješčani stubovi uzdižu se iz svojih širokih temelja i sužavaju prema vrhu i na taj način čine izvanrednu geomorfološku rijetkost na ovim prostorima. Šezdesetih godina prošlog vijeka na ovom atraktivnom lokalitetu snimljeni su pojedini kadrovi filma “Kapeten Leši“.
Prašuma Perućica
Najvrijednije biser u nizu prirodnog blaga je Perućica, zaštićeni prirodni rezervat i jedna od najočuvanijih evropskih prašuma. U okviru ovog prirodnog rezervata kao i u drugim dijelovima parka nalazi se veoma bogat i raznovrstan biljni svijet, niz enedemskih i rijetkih vrsta. U samoj Perućici je registrovano više od 170 vrsta drveća i grmlja i više od 1000 vrsta zeljastog bilja. U srcu Perućice nalazi se vodopad Skakavac visok 75 metara sa protokom vode od 9 – 12 litara u sekundi.
Spomen kompleks bitke na Sutjesci
Važan dio turističke ponude Nacionalnog parka „Sutjeska“ je i bogato kulturno – istorijsko nasljeđe, koje uključuje mnogobrojne materijalne ostatke, pisane izvore i spomenike starije i novije istorije, tako da je NP Sutjeska pored prirode izuzetnih vrijednosti poznat i po legendarnoj Bici na Sutjesci čija su obilježja uvijek predmet interesovanja posjetilaca. Memorijalni spomen kompleks Bitke na Sutjesci čine: Centralni spomenik bitke na Sutjesci – djelo Miodraga Živkovića iz 1971. koji predstavlja veliku umjetničku i ambijentalnu vrijednost; Spomen kuća bitke na Sutjesci – Panorama – autora Ranka Radovića čije zidove unutrašnjih prostorija ispunjava 13 fresaka, autora Krsta Hegedušića i druge pojedinačne lokacije i spomen obelježja u uzoj i široj zoni zaštite.
Hram Svetog Save
Nalazi se centru grada na desnoj obali rijeke Ćehotine. Odluka o izgradnji ove impozantne, jedne od najvećih crkvenih građevina Srpske pravoslavne crkve u Republici Srpskoj donešena je 1993. godine. Gradnja je počela 2006. godine. Hram zahvata površinu od 1500 m2. Redovna bogosluženja počela su na Vaskrs 2013.
Aladža džamija
Izgrađena je 1549.godine od klesane sedre, dok su kupole bile načinjene od opeke.Specifičnost i vrijednost Aladže džamije bila je u bujnoj i višebojnoj zidnoj ornamentici , koja je prekrivala vanjske zidove i unutrašnjost tremaU slobodnijem prevodu “aladža” znači šareno, pa od tuda i naziv „šarena džamija“ jer je bila ukrašena ornamentima. Sagradio ju je Hasan Nezir porijeklom iz ovih krajeva (selo Grdijevići). Nalazi se u samom centru Foče i jedna je od najljepših džamija u BiH.
