Han Pijesak

Dobrodošli u Han Pijesak

Han Pijesak je okružen visovima: Velikim Žepom 1.537 m, Javornikom 1.219 m, Studenom Gorom 1.149 m i Trešnjevcem 1.245 m.  Sam Han Pijesak je na nadmorskoj visini od 1.100m, što ga čini gradom (naseljem) sa najvećom nadmorskom visinom u RS. Bujne četinarske i listopadne šume doprinijele su da ovo mjesto postane poznata klimatska i vazdušna banja, jer po količini ozona zauzima jedno od najznačajnijih mjesta u Evropi. Ovo je i zvanično potvrđeno početkom novembra 2023. godine, kada je cijelo područje opštine Han Pijesak proglašeno za vazdušnu banju.

Kultura

Centar za kulturu i sport „Pogled“ Han-Pijesak raspolaže sa dva objekta izuzetne vrijednosti – kino dvoranom prilagođenom potrebama male scene, kapaciteta 250 mjesta i sportskom dvoranom prilagođenom za takmičenja u malim sportovima.

Tu se nalazi i zavičajna galerija u kojoj se pored povremenih izložbi nalazi i zbirka starih fotografija opštine Han Pijesak, zbirka starih novinskih članaka, razglednica i predmeta iz starine.

Na području opštine Han Pijesak kao predjeli prirodnih ljepota koji imaju rekracioni, kulturni i naučni značaj, utvrđeni su i zaštićeni:

Memorijalni parkovi-srednjovjekovni lokaliteti: stari grad utvrđenje „Pošijak“ (srednjovjekovni grad-utvrđenje, sagrađen u 11. i 12. vijeku, nedaleko od Pjenovca), naselje „Mačkovac“ i naselje „Maćeha“; deset lokaliteta sa ukupno 176 nekropola stećaka; Groblja- dva muslimanska stara groblja (Podžeplje i Nevačka brda), jedno staro srpsko groblje(Mrkalji), tri groblja srpskih vojnika iz Prvog svjetskog rata (Igrišta, Ružina voda i Vrani Kamen) i grob Jovana Tandarića u Šupovini

Ambijentalni objekti i ambijentalne cjeline sagrađene u periodu Austrougarske i Kraljevine Jugoslavije, te spomenici i spomen obilježja NOR-a (najznačajnija je Kosturnica sa skuptularnim monumentima (spomen kosturnica 256 palih boraca) na Boračkom brda u Han Pijesku, kao i više spomen ploča i bista u Han Pijesku i Pjenovcu).

Nekropole stećaka u Han Pijesku, na lokalitetima Pokajnica (Mramorje) i Podgroblje (Luka) u selu Nevačka, opština Han Pijesak, sa ukupno 37 stećaka, proglašene su za nacionalni spomenik BiH.

JU Narodna biblioteka „Branko Čučak“ osim dijela namještaja iz Ljetne rezidencije kralja Aleksandra Karađorđevića koji se čuva u ovoj ustanovi, čuva i bogatu dokumentacionu, fotografsku i novinsku građu iz perioda kada su članovi dinastije Karađorđević posjećivali Han Pijesak.

Ova ustanova baštini tradiciju Narodne knjižnice i čataonice osnovane u maju 1923. godine.

Dugogodišnja tradicija, rad sa korisnicima, književne promocije, radionice, izložbe i manifestacije koje su dobile međunarodni karakter obilježile su rad Biblioteke „Branko Čučak“ iz Han Pijeska, koja je proglašena za najbolju biblioteku u Republici Srpskoj za 2022. godinu. Biblioteka organizuje manifestaciju „Čučkovi književni susreti“, koja promoviše značajna imena i događaje naše književnosti, kulture i istorije.

Priroda

Han Pijesak je okružen visovima: Velikim Žepom 1.537 m, Javornikom 1.219 m, Studenom Gorom 1.149 m i Trešnjevcem 1.245 m. Obzirom na to da pripada dijelu unutrašnjih Dinarida, opština Han-Pijesak ima odlike  brdsko-planinskog područja, gdje dominiraju površine iznad 1.000 metara nadmorske visine. Ovakav geografski položaj uslovio je zdravu planinsku klimu. Bujne četinarske i listopadne šume doprinijele su da ovo mjesto postane poznata klimatska i vazdušna banja, jer po količini ozona zauzima jedno od najznačajnijih mjesta u Evropi.

Spomenici prirode : Maljava breza (betula pubescus)– lokalitet Kramske bare na Han Kramu, grupa zelene duglazije (Pseudjtsuga Taxifolia)– ostaci rasadnika Gornji Ljeskovac, Pančićeva omorika-lokacija kompleksa dvorca Aleksandra Karađorđevića

Avantura

Opština Han Pijesak pruža brojne mogućnosti za pješačenje. Pješačke staze različitih dužina, koje prolaze kroz atraktivne predjele i završavaju se na vidikovcima, pravi su način da se upoznaju  sve čari ove opštine.

U opštini Han Pijesak djeluju Planinarsko-ekološko društvo „Visočnik“ i Planinarsko društvo „Javor-Sunčana planina“.

Popnite se na Veliki Žep, najviši vrh opštine Han Pijesak i planine Javor, sa svojih 1537 metara nadmorske visine, dominira okolinom ili uživajte u fascinantnom pogledu sa vidikovca Žežavica.

Han Pijesak raspolaže gustom mrežom asfaltnih i makadamskih puteva i nudi nezaboravno iskustvo istraživanja netaknute prirode na dva točka. Vožnja kroz slikovite krajolike, kroz šumske staze i preko prostranih livada, uz avanturu, omogućuje povezivanje sa prirodom i otkrivanje skrivenih bisera, uz pravi izazov, kroz koji se osjete prirodne ljepote i istorija

Han Pijesak je s ciljem unapređenja ponude za planinare, ljubitelje prirode i brdskog biciklizma dobio funkcionalno odmaralište za bicikliste sa integrisanim solarnim sistemom za punjenje mobilnih uređaja. Biciklisti će imati na raspolaganju i klupu za odmor sa nadstrešnicom, parkirni stalak, kao i stalak za popravku bicikala sa neophodnim alatom.

Gastro

Na manje od dva kilometra od puta Han Pijesak – Karaula, u netaknutoj prirodi nalazi se mjesto gdje se proizvodi čuveni “Romanijski skorup-kajmak” čije ime je zaštićeno u 29 zemalja svijeta.

Ova delicija se pravi po posebnoj lokalnoj tehnologiji, koja se prenosi sa koljena na koljeno. Sastavni dio tehnološkog procesa proizvodnje jeste dimljenje.

Turistička organizacija Han Pijesak

Han Pijesak Turizam

Vodopad Skakavac

Vodopad Skakavac se nalazi u selu Žeravice kod Han Pijeska.

Kanjon rijeke Varošnice u dužini od 4 km zajedno sa dva veća izvora u mjestu Varošnica predstavlja rijetku prirodnu atrakciju. Ovu atrakcuiju upotpunjava potok Skakavac, koji se uliva u Varošnicu i svojim tokom od svega 600 m i visinskom razlikom od preko 200 m predstavlja rijedak doživljaj. Vodopad Skakavac predstavlja prelijep primjer geomorfološkog oblika, sačinjen od bigra, traventina ili sige. Ovaj vodopad podsjeća na baldahin, tako da možemo da ga uvrstimo u geomorfološke nazive fluvijalne erozije.

Vidikovac Žeženica

Vidikovac Žeženica je markirana eksponirana stijena iznad sela Karaula, a koja predstavlja kraj grede koja se pruža od Jasena, preko Vranog kamena, iza Velikog Žepa, iznad Zagrađa i Zalukovika. Žeženica ili Kraljevača, kako je još zovu je jedan od najljepših vidikovaca na našoj opštini.
Do vrha vidikovca vodi planinarska staza kojom se za 15-ak minuta laganog hoda može stići na vidikovac i uživatu u pogledu na veliki dio prostora regije Birač. Vidikovac je uređen  i pogodan za roštilj i odmaranje uz uživanje u pogledu.

Planinski kamp  Jazavčije rupe – Hobbit House

Planinski kamp – Jazavčije rupe se nalazi u selu Malo Polje, smještenom oko 12 kilometara od Han Pijeska, ispod planinskog vrha Igrišta. Sadržaji u kampu su raznovrsni u zavisnosti od doba godine i afiniteta gostiju. Posjetioci imaju priliku da skijaju, uživaju u prijatnoj klimi i gotovo netaknutoj prirodi, paintball zabavi, panoramskoj vožnji terenskim vozilom, pješačenju i planinarenju kroz skoro nepregledno prostranstvo crnogorične šume.
Ovaj kamp nudi jedinstveno iskustvo boravka u prekrasnoj prirodi, a posebna atrakcija koja privlači mnoge posjetioce je Hobbiton kućica.

Okolina je pogodna za pješačenje, skijanje i biciklizam, a objekat Mountain bungalows and a Hobbit House – Jazavčije Rupe nudi mjesto za kupovinu ski-pasa.

Planinarska koliba

Planinarsko društvo „Javor-Sunčana planina“ iz Han Pijeska izgradilo je u selu Kusače na 6.5 od Han Pijeska u netaknutoj prirodi Planinarsku kolibu.

Pored smještaja u bajkovitoj planinarskoj kolibi u ponudi su raznovrsne planinarske šetnje, ljeti, i zimi sa krpljama. Od uspona na vrh Javora, Veliki Žep 1537m, do izleta do kanjona Drine, na njegove prelijepe vidikovce, i posjete istorijskim lokalitetima, kao što je čuveni most na Žepi, ili srpsko vojničko groblje Vrani Kamen, iz Prvog Svjetskog rata, vožnja bicikla, „MTB“ biciklističe ture.

Crkva Svetog velikomučenika Pantelejmona

Prvobitna crkva u Han Pijesku sagrađena je 1923. godine, a kumovao joj je lično Kralj Aleksandar Prvi Karađorđević, koji je često boravio u svojoj rezidenciji u Han Pijesku. Ovaj hram se nalazio nedaleko od današnjeg, u blizini spomenika i spomen-kosturnice postradalim borcima iz Drugog svjetskog rata. Stari hram su avionima bombardovali 1942. godine. Od nekadašnjeg hrama sačuvana su samo tri zvona, jedno zvono je poklon kralja Aleksandra Karađorđevića. Tom prilikom je izgorjela i sva arhivska građa.

Gradnja novog jednobrodnog hrama počela je 1972. godine. Temelje novog hrama osvetio je episkop zvorničko tuzlanski Longin. Hram je zidan sigom, dimenzija 17,99 h 12,72 m, a pokriven je bakrom. Gradnja crkve je završena 1979. godine.