Dobrodošli u Kozarsku Dubicu
Kozarska Dubica, mali grad na obali prelijepe rijeke Une, na obroncima legendarne planine Kozare, na sjeverozapadu republike Srpske, koji svakodnevno šarmira svoje posetioce interesantnim građevinama dvadesetog vijeka i moderne arhitekture dvadeset prvog vijeka.
Grad Dubica je dobio ime od pravoslavne riječi dub (hrast) i riječi dubnica (čamac iskopan u hrastovom deblu). Dub-Dubnica-DubicaDanašnji grad Kozarska Dubica, a naročito njegov centar su izgradili trgovci i zanatlije. Njegovo formiranje je počelo 1852.godine. Prve kuće su izgrađene u Ježevici. Od 1901.godine, kada je instalirana pilana „Una“, srpska varoš se naglo počela razvijati i za 40 godina izgrađen je poslovni centar grada, glavna ulica (Kralja Aleksandra , danas Svetosavska) i najljepša zgrada u njoj. Ova ulica je u suštini danas sačuvana u svojoj autentičnosti.
Kultura
Posjetioci nikako ne smiju zaobići crkvu Svetih apostola Petra i Pavla, spomen hram Svete Petke, manastir Moštanica, smješten u podnožju Kozare 12 km od centra grada, koji svojim vjekovnim bitisanjem predstavlja temelj vjerskih, kulturnih i duhovnih vrijednosti.
Želite li saznati više o autohtonosti života u prošlosti posjetite Etno-domaćinstvo Knežica, gdje je sačuvana uspomena na davna vremena i prikazana kroz seosko domaćinstvo u blizini crkve.
Narodna biblioteka u Kozarskoj Dubici osnovana je 1964. godine i rapolaže sa knjižnim fondom od preko 41000 bibliotekarskih jedinica. U biblioteci se od 1988. godine nalazi i legat Boška Šiljegovića, narodnog heroja, u kojem se, između ostalog, nalazi i litografija čuvenog slikara Pabla Pikasa „Autoportret – Glava muškarca“. Grafika je dio stalne postavke izložene u Narodnoj biblioteci.
JU „Spomen-područje Donja Gradina“ spomenik je žrtvama nacističkog zločina počinjenog u periodu 1941.-1945. nad „nepoželjnim“ etničkim, rasnim i konfesionalnim grupama kao što su Srbi, Jevreji, Romi ali i antifašistima, bez obzira na vjeru i naciju, koji su se protivili nacističkom režimu tadašnje Nezavisne Države Hrvatske (NDH).
Ostaće vječni spomenik do koje granice može doseći zločin čovjeka prema čovjeku, univerzalna i shvatljiva poruka svim narodima svijeta da se ovakav zločin nikada ne ponovi.
Priroda
Na mjestu gdje sunce ljubi pitomu zemlju Potkozarja, a modrozelena Una mirno teče kroz njedra plodnih oranica smještena je Kozarska Dubica. Priroda je bila naklona ovom dijelu naše Republike Srpske pa tako sve četiri strane ovog grada obiluju netaknutom prirodom i prekrasnim zelenilom koje pruža mir i spokoj. U jednom mirnom i prirodom očuvanom mjestu nalazi se : banja Mlječanica i manastir Moštanica.
Rijeka Una smaragdno zelene boje je vječita inspiracija, njene obale su mjesto okupljanja svih onih koji vole prirodu. Kozarska Dubica posjeduje nekoliko javnih i privatnih kupališta na Uni kao što su plaže Blato, Kej i novoopremljena plaža Bager.
Una regata – Regata je internacionalnog karaktera, traje tri dana i prolazi kroz opštine Novi Grad, Dvor, Kostajnicu, Hrvatsku Kostajnicu, Kozarsku Dubicu i Hrvatsku Dubicu.
Avantura
Biciklistička ruta Kozara, ukupne dužine 30 km, spaja Nacionalni park „Kozara“, manastir Moštanicu i Kozarsku Dubicu. Duž cijele rute je postavljena plava biciklistička signalizacija, odnosno, putokazi i table sa kartom rute.
Ruta velikim dijelom prolazi kroz Nacionalni park „Kozara“ i prelijepi prirodni ambijent kojeg čine listopadno – četinarske šume i dolina rječice Moštanice. Na dijelu rute, koja povezuje Nacionalni park „Kozara“ sa manastirom Moštanica, su uređena 4 odmorišta i tri izvorišta pitke vode.
“Off ROAD” i kvad vozila neizbježan dio avanture.
Ljubitelji adrenalina, brze ali sigurne vožnje, svoje putešestvije mogu ovjekovječiti na najljepšim planinskim stazama Kozare sa “OFF ROAD” i kvad vozilima, koja su najbolji izbor za nezaboravnu avanturu.
Off ROAD KLUB „KOZARA“ je osnovan krajem 2009 godine i do sada je kao sportski klub ostvario zapažene rezultate na takmičenjima šampionata BIH i regionu u OFF ROAD vožnji.
Gastro
“Klekovačka Toskana” – Kozarska Dubica postaje prepoznatljiva po vinu.
Selo Klekovci kod Kozarske Dubice čuveno je po seoskom gazdinstvu porodice Banjac, koja je zasadila vinograd i pravi domaća potkozarska vina. Brojne nagrade potvrdile su kvalitet ovih domaćih pića, a porodica Banjac posvetila se seoskom turizmu.
A osim u vinima, posjetioci i turisti koji svrate u “klekovačku Toskanu”, mogu uživati i u domaćim gastronomskim specijalitetima. Tu su vinski podrum i sala za degustaciju vina, uz predivan pogled.
Ovo seosko gazdinstvo smješteno je nedaleko od Nacionalnog parka Kozara i manastira Moštanica, pa ako vas put nanese, nemojte zaobići vinariju u Klekovcima i probajte domaća, potkozarska vina.
Malo koja opština u Republici Srpskoj se može pohvaliti sa vinarijom a Kozarska Dubica ima dve. Druga je vinarija Panić – Nalazi se na sjeverozapadnim obroncima planine Kozare, opštine Kozarska Dubica i pripada Kozarskom vinskom regionu. Priroda je u ovom podneblju vrlo blagonaklona prema grožđu, a pravovremenom berbom, hvatajući balans između tehnologije i biološke zrelosti grožđa, trude se sačuvati balans iz onoga što priroda daje. U vinogradu Panić su zasadi vrhunskih svjetskih sorti grožđa od kojih su najzastupljenije chardonnay, pinot noir i cabernet sauvignon. Od navedenih sorti u podrumu se prave i odležavaju kvalitetna vina. Osvajači su mnogih priznanja i nagrada u zemlji i inostranstvu.
Turistička organizacija Kozarska Dubica
Banja Mlječanica
U harmoniji sa prirodnim bogatstvima, opremljena savremenom tehnologijom i stručnim osobljem, specijalna bolnica za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju “Mlječanica” udaljena je od najbližeg gradskog naselja Kozarske Dubice 14 kilometara, a od Prijedora 25 km. Lokalno stanovništvo od davnina je prepoznalo ljekovitost sumporom bogate vode, te su je u vidu kupki koristili za liječenje. Ljekovitost izvora banje Mlječanica prepoznale su još austrougarske vlasti, a Centar za fizijatriju, rehabilitaciju i zdravstveni turizam Mlječanica počinje sa radom 1978. godine i od tada posluje sa velikom zainteresovanošču pacijenata i visokim procentima uspješnog liječenja. Raspoloživim smještajnim kapacitetima od 147 ležaja, i to 17 na odjelu za poluintenzivnu njegu, a ostatak u centralnom objektu i bungalovima u krugu bolnice, “Mlječanica” je danas domaćin gostima sa prostora cijele RS.
Manastir Moštanica
Manastir Moštanica je srpski pravoslavni manastir koji se smatra jednim od najznačajnijih pravoslavnih manastira u Bosni i Hercegovini. Smješten je u dolini istoimene rječice na sjevernim padinama Kozare, 12 kilometara južno od Kozarske Dubice i pripada Banjalučkoj eparhiji. Pretpostavlja se da je sagrađen u 16. vijeku. I od tada je čak devet puta rušen i obnavljan. Manastir Moštanica se prvi put javlja u izvorima 1579.u knjizi Otačnik koja se danas čuva u Hilandaru. U ovoj knjizi piše da je napisana u hramu svetog arhanđela Mihaila u Manastiru zvanom Moštanica, u vrijeme igumana Grigorija jeromonaha. U narodu se sačuvalo više legendi o nastanku manastira. Prema jednoj od njih, manastir je podignut 1113. godine i to na mjestu pogibije svetog Teodora Tirona. Tvrdnja o ovako ranoj godini osnivanja zasniva se na osnovu natpisa na starom manastirskom ključu na kojem je urezan broj 1111. Druga legenda tvrdi da je manastir zadužbina roditelja svetog Save.
Spomen područje Donja Gradina
Donja Gradina je bila dio ozloglašenog ustaškog koncentracionog logora Jasenovac, u kome je na najsvirepiji način ubijeno oko 700.000 nevinih žrtava. Teren Donje Gradine površine oko 808 ha, obezbjeđen sistemom međusobno povezanih bunkera, bio je u toku 2 sv. rata za ustaške dželate pogodno mjesto za zvjerska mučenja i likvidacije. Logoraši iz Jasenovca prevoženi su skelom preko rijeke Save u Donju Gradinu gdje su odmah ubijani. Veliki broj ubijenih nije uopšte ni ulazio u logor Jasenovac nego je odmah odvođen u Donju Gradinu i ubijan. Utvrđeno je da je ovdje lišeno života oko 366.000 zatvorenika. Donja Gradina je 1975. godine proglašena spomen – područjem (Zakonom o izgradnji i finansiranju Spomen – područja Donja Gradina, Službeni list SR BiH, broj 13/75) pa je započelo njeno uređenje. Spomen – područje Donja Gradina (uža zona) prostire se na 117 hektara. Na devet grobnih polja nalazi se 105 velikih masovnih grobnica čija površina iznosi 10.130 m2. Naknadno su pronađene još 22 grobnice čija veličina još nije utvrđena.
Nacionalni park Kozara
U narodu je poznata kao „Krajiška ljepotica“ zahvaljujući svojim gustim kompleksima listopadnih i četinarskih šuma, proplancima, bistrim potocima te bogatstvu flore i faune. Kozara je svojevrsna vazdušna banja, jedinstvena po brzini regeneracije crvenih krvnih zrnaca. Ovo je mjesto gdje možete dišući punim plućima uživati u prelijepim ambijentima kozaračkih šuma, baveći se raznim aktivnostima. Planinarenje, biciklizam, sportsko penjanje i skijanje čine boravak na Kozari potpunim. Obilježene pješačke staze pružaju izvrsnu priliku da upoznate ovu planinu, uživate u njenim slikovitim pejzažima, a istovremeno poboljšate svoju psihofizičku kondiciju. U cilju očuvanja i zaštite kulturno-istorijskih i prirodnih vrijednosti, centralni dio planine Kozare, površine 3.907,54 ha, proglašen je nacionalnim parkom 1967. godine. Središnjim dijelom Nacionalnog parka „Kozara“ dominira plato Mrakovice (806 m.n.v.) na kojem se, zbog njegovih urbanih sadržaja, često održavaju kulturne manifestacije i okuplja veliki broj posjetilaca nacionalnog parka. U svako godišnje doba Nacionalni park „Kozara“ nudi nešto posebno: s proljećem ozelene i ožive gusti šumski kompleksi; ljeti svježi vazduh i hladovina visokih četinara pružaju osvježenje od vrućina; jesen očarava svojim bojama, a zimi snježni pokrivač omogućava uživanje u čarima zimskih sportova.
