Zvornik

Dobrodošli u Zvornik

Zvornik je grad burne prošlosti i jedan od najstarijih na ovim prostorima. Bio je i ostao raskrsnica puteva. Prvi put se pominje u istoriji prvi 1410. godine, pod imenom Zvonik. Nalazi se na samoj granici sa Srbijom sa kojom ga dijeli rijeka Drina, a spaja stari željezni most izgrađen 1929.godine na inicijativu kralja Aleksandra Karađorđevića. Sa druge strane Drine u Srbiji se nalazi njegov daleko mlađi imenjak Mali Zvornik. Veliki broj arheoloških nalazišta i pronalazaka svjedoči o dugogodišnjoj naseljenosti ovog prostora, posebno se ističu rimska nalazišta, nekropole stećaka, srednjovjekovne tvrđave, crkve, manastiri…

Najljepši pogled na Zvornik i Drinu se pruža sa tvrđave koja se nalazi na uzvišenju iznad grada Zvornika. Tvrđava Đurđev grad datira sa kraja 13. ili početka 14. vijeka.

Kultura

Posebno obilježje Zvorniku daje jedinstveno utvrđenje – Donji, Srednji i Gornji grad, najveće i najosobenije utvrđenje u Bosni i Hercegovini. Zvornička tvrđava – Đurđev grad, kao jedan od najvrijednijih objekata ove vrste u zemlji proglašen je Nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Pretpostavlja se da je tvrđava podignuta krajem 13. ili početkom 14. vijeka. Tvrđavu je u 15. vijeku zauzeo despot Đurađ Branković po kome i nosi ime. Po legendi tvrđavu je sagradila njegova žena Prokleta Jerina odakle nosi i naziv Jerinin grada, tvrđavu su kasnije proširili Turci, a nadograđivali Austrougari tako da danas tvrđava predstavlja svjedočanstvo različitih istorijskih perioda. Gradska kapija je jedan od prepoznatljivih simbola grada I jedan od dijelova Donjeg grada.. U neposrednoj blizini tvrđave nalazi se Crkva Sv. Petke Trnove, koja je građena po uzoru na Njegoševu kapelu sa Lovćena. Zgrada Kasina je arhitektonski vrijedan objekat iz Austro-Ugarskog perioda izgrađen početkom XX vijeka za potrebe austrijske vojske.

Zgrada Kasine datira iz 1910. godine i nekada je imala funkciju oficirskog doma. Zgrada je urađena u stilu secesije i nekada je bila mjesto okupljanja mladih i mjesto održavanja kulturnih zbivanja. Danas je ova zgrada sa žutom fasadom prepoznatljiv simbol grada i u njoj su smještene važne ustanove kulture – Biblioteka i Muzejska zbirka.

Priroda

Zvornik je smješten na jednoj od naših najljepših rijeka, Drini, koja protičući pored grada dobija specifičnu modrozelenu boju zbog čega su je ranije čak zvali i Zelenika. Zvornik je karakterističan i po Burinkama ili Zvornikušama, odnosno zvorničkim lađama koje su prevozile ljude i robu. Rijeka Drina sa svojom hladnom, bistrom, providnom i zelenkastom vodom, pogodna je za odmor i razne sportove na vodi, rafting, splavarenje ili sportski ribolov, ova rijeka je izuzetno bogata ribom (pastrmka, som, štuka, mladica, mrena…) i pruža pravi ugođaj svim ribolovcima. Pored Drine postoji uređena šetališna zona, uređena gradska plaža i tereni za odbojku na pijesku i fudbal na pijesku.U Zvorniku radi Kajak kanu rafting klub “Drina” Zvornik – Divič preko kojeg se mogu organizovati ture kajaka I kanua na Zvorničkom jezeru.

Zvorničko jezero se pruža 25 km uzvodno od 45 visoke brane kod Zvornika i Malog Zvornika. Zvorničko jezero leži na 140 m nadmorske visine. U priobalju Zvorničkog jezera nalaze se male plaže, veliki broj vikend kuća i nekoliko ugostiteljskih objekata, a vožnja kajaka, kanua i narodnih čamaca uz ribolov, kupanje i odmor samo su neke od aktivnosti kojima se turisti mogu baviti na ovom jezeru. Na jezeru se održava Državno prvenstvo u kajaku i kanuu na mirnim vodama.

Na samo 24km od Zvornik nalazi se Vitinički Kiseljak gdje, duž toka male rijeke Jasenica izvire devet izvora po kvalitetu, kapacitetu, ljekovitosti i ukusu različitih mineralnih voda, po mnogo čemu jedinstvenih u Evropi. Vode su otkrivene krajem 18. i početkom 19. vijeka.

Još jedna rijeka sa kristalno čistom vodom protiče kroz ovaj grad, rijeka Drinjača. Ona je lijeva pritoka Drine i izvire ispod planine Konjuh, duga je 77 km, a glavne pritoke su joj Jadar i Tišća. Ambijentalni sklop vodotoka upotpunjuju šumovite padine, zajedno sa skupinama dolinskih izvora, od kojih je jedan termalni tzv “Banjica” nedaleko od sela Glodi.U plodnoj kotlini rijeke Drinjače, 15 km od Zvornika nalaze se četiri izvora termalne vode.Temperatura vode u najhladnijem od njih ne spušta se ispod 20 C, a u najtoplijem ispod 25C.

Avantura

Zvorničko jezero pruža brojne mogućnosti za sportove na vodi. Posjetioci tokom boravka na jezeru mogu voziti kajak, kanu, motorne i narodne čamce, gliser ili se oprobati u skijanju na vodi.

Područje Zvornika obiluje prirodom i terenima pogodnim za bavljenje planinarstvom, brdskim biciklizmom ali i područjima interesantnim za paraglajding letove.

Dvije planine najatraktivnije za planinarenje i odmor su Grkinja (746 mnv) i Udrč. Udrč je sa 1.042 mnv ujedno i najviša kota na teritoriji Zvornika. Iako staze na ovom području nisu u potpunosti uređene i markirane, planinariti je ipak moguće uz pomoć stručnih ljudi iz planinarskih društava koja djeluju na području Zvornika.

Upoznajte Zvornik šetajući gradskim ulicama, sportsko-rekreativnom stazom pored rijeke Drine, prođite stazama legendi „Jerininim putem kamena”, „Jerininom stazom strasti” i osjetite duh različitog vremena. Ne propustite priliku da sa tvrđave na brdu iznad Zvornika uživate u veličanstvenom pogledu na grad, fotografijom zabilježite jedinstven trenutak, a na izletištu Kaplan uživate u odmoru i mirisu prirode.

Rijeke i jezero na području Zvornika odlikuju se izuzetno raznovrsnim ribljim fondom, gdje je nastanjen škobalj, deverika, bucov, mrena, som, štuka, šaran, pastrmka, amur, a u dijelu Drinjače i mladica. Udruženje, odnoso ribočuvarska služba izuzetno vodi računa o očuvanju ribljeg fonda, a poribljavanje se obavlja svake godine.

Gastro

Ukoliko posjetite Zvornik, predlažemo da posjetite restoran porodice Šoja koji se u naselju Drinjača.

Restoran Šoja odlikuje dugogodišnja tradicija, vrhunski kvalitet usluga, kvalitetna hrana, veliki izbor vina, alkoholnih i bezalkoholnih pića, etnokutak, ljubazno osoblje čine prepoznatljivim nadaleko čuveni zvornički restoran „Šoja“. Specijaliteti tradicionalne domaće kuhinje, pripremljeni sa mnogo pažnje i željom da se u svakom zalogaju osjeti autentičnost jela koja su naizged jednostavna, ali hrane dušu, barem onoliko koliko hrane tijelo – počev od domaćeg kajmaka, uštipaka, suvog mesa, preko pasulja, sve do specijaliteta od mesa. Teletina ispod sača sa krompirom, jela sa roštilja, svježa riba i čuveni ćevapi, samo su neka od jela koja možete pronaći na pažljivo odabranom meniju.

Restoran Avala u samom centru grada također nudi veliki izbor domaćih tradicionalnih jela ovoga kraja sa pogledom na rijeku Drinu i stari most, a u restoranu Slavija svakako naručite njihov gurmanski doručak koji će vam dati energiju za cjelodnevni obilazak Zvornika.

Pored predloženih restorana, grad Zvornik nudi I veliki izbor kako domaćih tako I internacionalnih jela u velikom broju restorana, slastica i jela sa roštilja, specijalitet je svakako drinska riba.

Turistička organizacija Zvornik

Zvornik turizam

Zvorničko jezero

Zvorničko jezero se pruža 25 km uzvodno od brane kod Zvornika i Malog Zvornika. Jezero ima idealne uslove za razvoj nautičkog turizma. U priobalju Zvorničkog jezera nalaze se male plaže, veliki broj vikend kuća i nekoliko ugostiteljskih objekata, a vožnja kajaka, kanua i narodnih čamaca uz ribolov, kupanje i odmor samo su neke od aktivnosti kojima se turisti mogu baviti na ovom jezeru. Na jezeru se održava Državno prvenstvo u kajaku i kanuu na mirnim vodama. Na samoj lokaciji nalaze se i brojni smještajni te ugostiteljski objekti.

Vitinički kiseljak

Vitinički Kiseljak je malo i gostoljubivo naseljeno mjesto, na samo 24 kilometra od grada Zvornika. Odlikuje se ekološki očuvanom okolinom, dok u centralnom dijelu naselja, duž toka male rijeke Jasenica izvire devet po kvalitetu, kapacitetu, ljekovitosti i ukusu različitih mineralnih voda, po mnogo čemu jedinstvenih u Evropi. Vode su otkrivene krajem 18. i početkom 19. vijeka. Na hiljade je ljudi koji već više od stotinu godina koriste blagodarnost ovih voda, stvarajući svoje iskustvo, kako u pogledu oboljenja, tako i u načinu liječenja ne skrivajući svoju vrlo povoljnu ocjenu uspjeha. U Kiseljaku su dobri domaćini, vrijedni ljudi širokog srca, spremni da ugoste svakog posjetioca.

Đurđev Grad – Zvornička tvrđava

Đurđev grad, kao jedan od najvrijednijih objekata ove vrste u zemlji proglašen je Nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Pretpostavlja se da je tvrđava podignuta krajem 13. ili početkom 14. vijeka. Grad čine tri međusobno povezana dijela: Donji (pored puta Zvornik-Sarajevo, sa prepoznatljivom gradskom kapijom, Srednji (najstariji dio, sa Velikom kulom visokom 20 metara u središnjem dijelu utvrđenja) i Gornji grad (na uzdignutom brdu iznad Zvornika, na oko 400 m nadmorske visine). U neposrednoj blizini tvrđave nalazi se Crkva Sv. Petke Trnove, koja je građena po uzoru na Njegoševu kapelu sa Lovćena. Do tvrđave je moguće doći pješačkom stazom dugom 1.700 metara koja vodi iz centra grada preko naselja Bair i 7 km dugim asfaltnim putem preko naselja Srpska Varoš, koja je pogodna za motorni saobraćaj. Posebnu povoljnost predstavlja što se cijeli kompleks Gornjeg grada nalazi na atraktivnom lokalitetu sa kojeg se pruža prelijep pogled na Zvornik, Zvorničko jezero i rijeku Drinu (vidikovci), a kao što je pomenuto do Gornjeg grada se dolazi stazama koje su dobile ime po zanimljivim i mističnim legendama što dodatno pojačava doživljaj koji turisti mogu imati prilikom posjete ovog lokaliteta.

Stećci

Na području opštine Zvornik evidentirano je ukupno 56 nekropola sa oko 850 stećaka raspoređenih na različitim lokacijama širom opštine Zvornik (Kozjak, Skočić…). Posebna vrijednost je u tome što je upravo na području opštine Zvornik, u dolini riječice Hoče nastao poseban stil ukrašavanja stećaka. Naime, za ovu školu klesanja karakterističan je stub u obliku srednjevjekovnog mača, a reljef je sa lozom u obliku volute sa grozdovima.

Srednjevjekovni grad Kušlat

Kušlat je srednjovjekovni grad, nastao u 13. vijeku. Ovaj kulturno-istorijski spomenik se nalazi na ušću Jadra u Drinjaču, 15 kilometara južno od Zvornika, na jednoj okomitoj stijeni.Kao značajan spomenik materijalne kulture svedoči nam o jednom prohujalom vremenu u kome je ljepotom svog izgleda, te snagom i čvrstinom bedema, simbolizovao moć i ugled svojih gospodara. Putopisac Evlija Čelebija je zapisao: „To je okrugao kameni grad na obali rijeke Jadar, na jednoj litici koja se diže do neba… Čovjek se ne usuđuje da pogleda dole u udolinu, gdje rijeka tekući huči kao grmljavina“. Prema njegovim navodima u Kušlatu je postojala žitnica, oružnica, pet topova, te zapovjednik (dizidar) na 28 vojnika posade. Varoš je imala 120 kuća sa baštama, put kojim se do grada stiže uklesan je u kamenu, širine dva koraka, a ima 500 kamenih stepenica i kamenu ogradu sa obe strane. Stjena na kojoj je podignut grad je nagnuta i šiljasta kao jaje.

Ivo Andrić je zabilježio: „Kakav ste vi Bosanac kad ne znate za Kušlat. To vam je na onom dijelu starog puta koji od Zvornika vodi prema središnjoj Bosni, a poznat je i po tome što je tu sagrađena prva džamija u Bosni.“ Grad je napušten nešto pre 1833. godine.

Zanimljivo je da je u Zvorniku bio zatočen, a kasnije i ubijen, poznati vođa iz Prvog srpskog ustanka Stojan Čupić, poznatiji kao Zmaj od Noćaja. Od strane Turaka bio je uhvaćen na prevaru. Ali –paša Vidajić, gospodar Zvornika, držao ga je u Donjem gradu (Gradsku kapija) na ulazu u Zvornik mjesec dana u tamnici. Pomajčio je Ali-Pašinu majku koja je obećla da će ga spasiti, ali su ga Turci po noći zadavili, a ova ga ožali kao sina. Bio je shranjen u starom pravoslavnom groblju na putu iz Zvornika za Tuzlu, a godine 1988. godine obavljeno je prenošenje posmrtnih ostataka u Salaš Noćajski.

Ne propustite da se „upoznate“ sa brojnim legendama o Prokletoj Jerini i obiđete mjesta koja na veoma živopisan način dočaravaju utisak da je legenda o Jerini stvarna i da je ona i danas baš tu negdje pred vama da vam „kaže“ zašto joj nazivi „Prokleta“ i „Lijepa“ Jerina podjednako dobro stoje. Zato nikako ne propustite da prođete Jerinnim stazama Strasti i Kamena, stazama koje vode do srednjevjekovne tvrđave Đurđev grad, jer zaista je jedinstven doživljaj posjetiti tvrđavu i njene stare ali dobro očuvane zidine koje „pričaju“ važne istorijjske priče protkane „šapatom“ mističnih legendi.

Za prokletu Jerinu, ženu srpskog despota Đurađa Brankovića vezuje se podizanje stare Zvorničke tvrđave. Legenda kaže da je Jerina gradeći zvornički grad naredila da se kamen za gradnju dovlači čak iz majdana kod sela Vilćevića u brdu Rudniku (12 km vazdušne linije zapadno od Zvornika) i da se kamen dodavao iz ruke u ruku i to zagrijan kako bi se brže prenosio. Po ovoj legendi je pješačka staza koja iz centra grada preko naselja Bair vodi do tvrđave dobila ime „Jerinin put kamena“. „Jerinina staza strasti“ je staza koja vodi od gradske kapije do tvrđave, a ime je dobila po legendi o lijepoj i nezasitoj gospodarici Jerini koja je zavodila mlade junake iz svoje pratnje, i ukoliko krenete stazom naići će te na Veliku Kulu (najstariji dio kompleksa tvrđave) odakle je, po legendi, Jerina bacala svoje ljubavnike kako se ne bi otkrile tajne njenog noćnog života.

O surovosti Jerine govore i priča koja kaže da je otrovala rođenu sestru jer je sagradila nasuprot Zvorniku na mjestu gdje se danas nalazi Hidrocentrala, svoj grad, ljepši od Zvornika. Jerina zavidna pozove sestru u goste, umori je otrovom, te uze i njezin grad. Zatim se priča kako je Jerina tražila svakodnevno za svoj dvor hranu samo srca rogate marve čime je izazivala veliko nezadovoljstvo u narodu i tako bismo mogli ići u nedogled sa pričama o prokletoj Jerini koje su se u narodu vijekovima prenosile sa generacije na generaciju.